فارسی العربي English Italiano
امروز شنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۱ | 23 محرم 1444 | 2022 Aug 20
چاپ

گروه “بیاب سلامت” در بخش رسانه بر خط و در قسمت بیاب خبر خود،

اخبار حوزه سلامت با مضامین سبک زندگی، تغذیه سالم، مراقبتهای مادر و کودک و.... را منتشر میکند .

اخبار زنان و بارداری، بیاب
دیابت در دوران بارداری "بخش اول" غربالگری,قند خون,دوران بارداری,دیابت,بارداری,دیابت بارداری,بياب,بیاب سلامت,اخبار بیاب,اخبار زنان و بارداری,زنان,بارداری,beeaab
تاریخ انتشار پیام: 1398-05-15

تعداد بازدید: 3120
اصطلاح GDM یا همان دیابت بارداری به شرایطی گفته می شود که افزایش قند خون در نتیجه اختلال در ...

امروزه معضل قند خون بالا در دوران بارداری در جهان در حال گسترش است و عوارض و مشکلات بسیاری در رابطه با سلامت را به همراه دارد. در حال حاضر بیش از 400 میلیون انسان به دیابت مبتلا هستند. در کشور ایران بیشترین شیوع دیابت دوران بارداری در استان هرمزگان و کمترین شیوع آن در استان اردبیل گزارش شده است. اگرچه بیشترین تعداد مبتلایان به دیابت مربوط به دیابت نوع 2 می باشد ولی دیابت دوران بارداری (تشخیص برای اولین بار در هفته 22 دوران بارداری) و قند خون بالا (تشخیص عدم تحمل به گلوکز پیش از دوران بارداری) در جهان در حال افزایش هستند. نوزادانی که از مادران با سطح گلوکز خون بالا متولد شوند بسیار در معرض خطرها و عوارض بارداری از جمله: ناهنجاری های جنینی، وزن هنگام تولد بیشتر از 4 کیلوگرم، زایمان متوقف شده (زایمان آهسته)، افزایش سطح انسولین خون و افت قند خون در زمان تولد قرار می گیرند؛ حتی هر گونه عدم تحمل به گلوکز در بارداری، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در هر دو مادر و کودک در آینده را افزایش می دهد.

اصطلاح GDM یا همان دیابت بارداری به شرایطی گفته می شود که افزایش قند خون در نتیجه اختلال در متابولیسم کربوهیدرات برای اولین بار در طی دوران بارداری دیده می شود و معمولا بعد از زایمان برطرف می گردد. غربالگری دیابت دوران بارداری در هفته های 24 تا 28 بارداری انجام می شود و 7 تا 14 درصد از خانم های باردار را تحت تاثیر قرار می دهد. افزایش خفیف قند خون عوارض کمتر مثل وزن هنگام تولد بیشتر از 4 کیلوگرم را به همراه دارد در حالیکه هر چه زودتر قند خون مادر افزایش یابد و مدت زمان بیشتری جنین در تماس قند خون افزایش یافته مادر قرار گیرد این امر می تواند منجر به نقص در تولد و یا سقط خود به خودی گردد. تمایز بین دیابت نوع 2 که پیش از بارداری وجود داشته ولی تشخیص داده نشده و دیابت بارداری که در هفته 22 بارداری اتفاق می افتد و پس از زایمان برطرف می شود، بسیار حائز اهمیت است. چاقی، قند خون نسبتا بالا قبل از بارداری، سابقه خانوادگی دیابت، سابقه ابتلا به دیابت بارداری در بارداری های قبلی، سابقه جنین بزرگ تر از سن بارداری در بارداری های قبلی، سن بالا، وزن گیری بیش از مقدار توصیه شده در دوران بارداری و سابقه مرده زایی یا ناهنجاری های مادرزادی از جمله عوامل خطر ابتلا به دیابت دوران بارداری (GDM) محسوب می شوند.

غربالگری و تشخیص دیابت دوران بارداری در ایران:
توصیه می شود که مادران در اوایل دوران بارداریشان آزمایشات قند خون را انجام دهند تا در صورت مستعد بود به دیابت دوران بارداری از بروز آن در 3 ماهه دوم بارداری جلوگیری کنند.

اگر تست قند خون ناشتا بین 93 و 125 میلیگرم در دسی لیتر باشد، مستعد به دیابت بارداری در نظر گرفته می شود و برنامه غذایی مناسب و فعالیت بدنی در اختیار مادر قرار می گیرد.
اگر قند خون ناشتا 126 یا بیشتر از 126 میلیگرم در دسی لیتر باشد، درخواست تکرار آزمایش داده می شود و اگر نتیجه همانند قبل باشد (126 یا بیشتر از 126 میلیگرم در دسی لیتر) مادر به عنوان فرد مبتلا به دیابت در نظر گرفته می شود و باید تحت درمان قرار گیرد.

داشتن فعالیت بدنی و رعایت رژیم غذایی و به طور کلی تغییر سبک زندگی مهمترین فاکتورهایی هستند که می توانند از بروز دیابت دوران بارداری در ماه های آینده جلوگیری کنند.

در حال حاضر غربالگری دیابت دوران بارداری در هفته های 24 تا 28 بارداری از طریق تست تحمل گلوکز خوارکی 2 ساعته با مصرف 75 گرم گلوکز مایع انجام می شود؛ اگر 1 یا بیشتر از 1 مورد از نتایج زیر غیر نرمال گزارش شود، مادر به دیابت دوران بارداری تشخیص داده می شود:

قند خون ناشتا باید 92 یا کمتر از 92 میلیگرم در دسی لیتر باشد
قند خون بعد از 1 ساعت باید کمتر از 180 میلیگرم در دسی لیتر باشد
قند خون بعد از 2 ساعت باید کمتر از 153 میلیگرم در دسی لیتر باشد

مادرانی که در دوران بارداری به دیابت بارداری مبتلا بوده اند، 6 تا 12 هفته بعد از زایمان باید آزمایشات مربوط به قند خون را انجام دهند و نتایج به صورت زیر است:
اگر قند خون ناشتا کمتر از 99 میلیگرم در دسی لیتر باشد فرد نرمال است و مبتلا به دیابت نمی باشد، به این دسته از افراد توصیه می شود هر 3 سال یکبار آزمایشات مربوط به قند خون را تکرار کنند. اگر قند خون ناشتا بین 100 تا 125 گزارش شود فرد مستعد به دیابت نوع 2 محسوب می شود که تغییر سبک زندگی، فعالیت بدنی و رژیم غذایی برایشان در نظر گرفته می شود و اگر قند خون ناشتا 126 و یا بیشتر از 126 میلیگرم در دسی لیتر باشد فرد به دیابت نوع 2 تشخیص داده می شود که برای این دسته از افراد درمان دارویی آغاز می گردد.

راه دیگر تشخیص تست قند خون بعد از 2 ساعت از مصرف گلوکز خوراکی صورت می گیرد؛ در صورتی که قند خون کمتر از 140 میلیگرم در دسی لیتر باشد فرد نرمال است، اگر قند خون بین 140 و 199 گزارش شود، فرد مستعد به ابتلای دیابت نوع 2 است و در قند خون 200 و یا بیشتر از 200 فرد به دیابت نوع 2 تشخیص داده می شود.

سلامت روان و دیابت دوران بارداری:
دیده شده است که میان دیابت و افسردگی در خانم های باردار ارتباط دو طرفه وجود دارد. به طوری که مطالعات بسیاری نشان داده اند که خانم های باردار مبتلا به دیابت دو برابر بیشتر در معرض خطر افسردگی نسبت به خانم های باردار غیر دیابتی هستند. از طرفی دیگر برخی مطالعات نشان دادند که بروز دیابت دوران بارداری (GDM) در افراد مبتلا به افسردگی در دوران پیش از بارداری، افزایش یافته است. همچنین شواهد نشان داده است که درمان GDM خطر افسردگی پس از زایمان را کاهش می دهد.

مادران چاق یا دارای اضافه وزن در دوران بارداری که مبتلا به دیابت نوع 1 هستند:
چاقی در دوران بارداری در زنان مبتلا به دیابت نوع 1 نزدیک به 70% خطر زایمان سزارین و مسمومیت بارداری (فشار خون بالاتر از 90/140 میلی لیتر جیوه و دفع پروتئین حداقل 3/0 گرم در روز از راه ادرار) را افزایش می دهد همچنین خطر ناهنجاری ها یا بدشکلی ها و نوزاد نارس را به ترتیب 75 و 25 درصد افزایش می دهد.
تجمع مقدار زیاد چربی احشایی نقش اساسی در حساسیت به انسولین ایفا می کند. مقدار زیادی از اسیدهای چرب آزاد در گردش خون از چربی احشایی آزاد می شوند و با افزایش چربی احشایی مقاومت به انسولین نیز افزایش می یابد. به دلیل اینکه چربی احشایی منبع بسیاری از هورمون ها و فاکتوهای التهابی محسوب می شوند، بنابراین افزایش چربی احشایی با مقاومت انسولین، استرس اکسیداتیو، عملکرد نامناسب دیواره عروق و التهاب در ارتباط می باشد.
خانم هایی که مبتلا به دیابت نوع 1 و دارای اضافه وزن هستند باید قبل از بارداری به منظور داشتن وزن ایده آل و کنترل میزان قند خونشان در محدوده نرمال، تحت نظر متخصین تغذیه و غدد سبک زندگی خود را تغییر دهند و از یک برنامه غذایی سالم و مناسب شرایطشان پیروی کنند. در رابطه با وزن گیری مادران در دوران بارداری؛ وزن گیری به وزن مادر در دوران پیش از بارداری بستگی دارد و نباید بیشتر از مقداری که توصیه شده است وزن اضافه کنند.

ویتامین D و دیابت بارداری:
شیوع کمبود ویتامین D در تمام نژادها و در همه گروه های سنی در جهان در حال افزایش است. طبق شواهد بدست آمده از مطالعات انجام شده، کمبود ویتامین D در دوران بارداری با خطر بارداری نامطلوب و عوارض در نوزادان در ارتباط می باشد. عوارض ناشی از کمبود ویتامین D در بارداری شامل: افزایش خطر زایمان سزارین، مسمومیت بارداری (فشار خون بالا و دفع پروتئین)، ابتلا به دیابت بارداری، سقط، تولد نوزاد نارس، تولد نوزاد با وزن کم و تاخیر در رشد داخل رحمی می باشند. تحقیقات نشان داده است که کمبود ویتامین D به ویژه در هفته های 16 تا 20 بارداری، خطر بروز دیابت بارداری و تولد نوزاد نارس را افزایش می دهد. دیابت بارداری در نتیجه کمبود ویتامین D می تواند به دلیل اثرگذاری بر روی عملکرد سلول های بتای پانکراس (سلول های تولید کننده انسولین) و حساسیت و عملکرد انسولین رخ دهد و بر اساس تحقیقات انجام شده زنانی که مبتلا به دیابت بارداری هستند سطح ویتامین D خون کمتری نسبت به مادرانی که سطح گلوکز نرمال داشتند، دارند.

بسیاری از مطالعات توصیه می کنند که جهت پیشگیری از نرمی استخوان و پوکی استخوان در کودکان و بزرگسالان، جهت کاهش خطر بیماری های خود ایمنی، سرطان، بیماری های قلبی و دیابت نوع 2، غلظت ویتامین D باید بالای 30 نانوگرم در میلی لیتر در خون نگه داشته شود.

مقدار مجاز ویتامین D توصیه شده در مادران باردار 600 واحد بین الملل می باشد اما جدیدترین گایدلاین ها توصیه می کنند که زنان باردار و شیرده برای اینکه غلظت خونی ویتامین D را بالای 30 نانوگرم در میلی لیتر نگه دارند، به 2000 تا 1500 واحد بین الملل ویتامین D در روز نیاز دارند.

سندروم تخمدان پلی کیستیک و دیابت بارداری:
افزایش مقامت به انسولین، افزایش غلظت انسولین در خون و افزایش سطح هورمون های آندروژن، 3 اختلال درون ریز مهم در سندروم تخمدان پلی کیستیک هستند که مقاومت به انسولین یکی از اصلی ترین اختلال متابولیکی محسوب می شود که بروز دیابت دوران بارداری در خانم هایی که بارداری در آن ها اتفاق می افتد را افزایش می دهد.

 

کارشناس ارشد تغذیه نسیم پیرهادی

 

 

, , , , , , ,

دیدگاه خود را ارسال کنید.

تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ
تبلیغ